Czym jest dializa?

Nerka

Utrzymywanie równowagi (bio)chemicznej oraz wodno-elektrolitowej w ludzkim organizmie jest w olbrzymim stopniu zależne od prawidłowej pracy nerek. Nerki to dwa takie same narządy o kształcie zbliżonym do ziarna fasoli, zlokalizowane po obu stronach kręgosłupa, ku tyłowi od jamy brzusznej, nieco powyżej linii talii, częściowo ochraniane przez dolne żebra. Nerka ma wielkość zbliżoną do pięści dorosłego człowieka.
W każdej nerce znajduje się około miliona mikroskopijnych jednostek strukturalno-czynnościowych zwanych nefronami, które w procesie filtracji usuwają z krwi nadmiar wody oraz produktów przemiany materii.
Nadmiar wody oraz produkty przemiany materii poddawane procesom filtracji wewnątrz nerek są usuwane z organizmu w postaci moczu spływającego z nerek moczowodami do pęcherza moczowego i wydalanego na zewnątrz w trakcie mikcji.

Najważniejsze funkcje nerek to: 

  • Usuwanie nadmiaru wody z organizmu 
  • Usuwanie związków, których nagromadzenie we krwi stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia
  • Utrzymywanie odpowiednich stężeń elektrolitów we krwi, zwłaszcza wapnia i potasu
  • Wspomaganie utrzymywania ciśnienia krwi na prawidłowym poziomie
  • Wspomaganie produkcji czerwonych krwinek (erytrocytów)
  • Wspomaganie procesów tworzenia zdrowych i silnych kości

 

 

Niewydolność nerek

Życie człowieka zależy od sprawnej pracy tych niezmiernie ważnych narządów. Możliwe jest również w pełni normalne życie z jedną nerką, a także wówczas, gdy obydwie nerki są tylko częściowo niesprawne.
W każdej z tych dwóch sytuacji – brak jednej nerki lub częściowa niesprawność obydwu nerek – konieczne jest przestrzeganie starannie dobranej diety oraz dbałość o nerkę/nerki, po to aby możliwie długo zachować jej/ich funkcjonowanie na istniejącym poziomie.
Niekiedy nerki nie są w stanie spełniać swoich funkcji życiowych – dzieje się tak w przypadku istniejącej choroby nerek lub fizycznego urazu nerek.
W sytuacji, gdy nerki nie mogą usuwać nadmiaru wody z organizmu oraz produktów metabolizmu z krwi u chorego pojawia się złe samopoczucie oraz typowe objawy zaburzenia funkcji nerek.
Stan taki określamy jako „niewydolność nerek” lub „choroba nerek”i może on mieć przebieg ostry lub przewlekły. Ostra niewydolność nerek to nagłe upośledzenie lub czasowy zanik funkcji nerek.
Ostra niewydolność nerek może być powikłaniem ciężkich zakażeń, rozległych oparzeń, zatruć substancjami chemicznymi lub przedawkowania leków, a także urazów i ciężkich operacji chirurgicznych.
Stan wynikający z ostrej niewydolności nerek może być odwracalny w sytuacji, gdy przyczyna go wywołująca zostanie usunięta, a nerki wznowią prawidłową pracę. U tych chorych dializa konieczna jest tylko przez pewien czas, tzn. do momentu powrotu prawidłowej czynności nerek.
Przewlekła niewydolność nerek to stan, w którym na przestrzeni miesięcy lub lat, dochodzi do stopniowej i zwykle całkowitej utraty czynności nerek. Niestety, przewlekła niewydolność nerek nie daje się zahamować ani leczyć. Choroba przechodzi przez różne fazy w zależności od jej przebiegu w czasie (mniej lub bardziej przewlekła). Stopień niewydolności nerek jest określany na podstawie wyników badań krwi i moczu.

Dializa

To zabieg medyczny, wykonywany w warunkach ambulatoryjnych polegający na eliminowaniu z organizmu toksycznych produktów przemiany materii oraz nadmiaru wody w procesie filtrowania krwi przez półprzepuszczalną błonę.

Istnieją dwa rodzaje dializ: hemodializa (HD) oraz dializa otrzewnowa (Peritoneal Dialysis; PD). W trakcie dializy zachodzą procesy, które w normalnych warunkach zachodzą w nerkach – usuwanie nadmiaru wody z organizmu oraz usuwanie z krwi nagromadzonych w niej produktów przemiany materii (metabolitów). Hemodializa jest zwykle wykonywana w ośrodkach dializ przez wykwalifikowanych lekarzy i pielęgniarki. Pacjent musi mieć wykonywany zabieg średnio 3 razy w tygodniu, przez około 4-5 godzin.
Dializa otrzewnowa zazwyczaj jest wykonywana codziennie w warunkach domowych. Przeszkolony pacjent sam przeprowadza zabieg.